Karakurt Ailesinin muhtemel tarihçesi.

Burada yazılanlar, aile büyüklerinin anlatımları, ailenin geldiği bilinen yerler, tarihte olmuş olayların aile ile irtibatı, aşiretlerin Anadolu içinde yapmış oldukları hareketler ve benzeri ipuçlarından hareketle elde edilmiş sonuçlar olup, eleştiri ve katkıya açıktır.

Rivayet olunur ki,

Zaman sultan III. Ahmet dönemi olup, lale devrinin sonlarına yaklaşılmış.
1727 yılından itibaren Urfa-viranşehir-gırlavuk civarında sebebi bilinmeyen bir sorun oluşmuş. Bu sebebe bağlı olarak muhtemelen 1728 yılında güneyden kuzeye istemeyerek de olsa bir yolculuk başlamış.

Yolculardan biri bayan ikisi ise erkek imiş.

Bayanın adı ‘adulxan’ olup, 19 yaşındaymış. Yanında öz yeğeni olan ve o tarihte 7 yaşında olan ‘isa’ bey de varmış. Aslında yolculuk, bu iki ismin kaçışı/yaşadıkları beldeden uzaklaştırılması hikayesi imiş. Bir de kendilerine, yaşça daha büyük olan ve Adulhanın öz olmayan kardeşinin oğlu olan ‘haydar’ bey refakatçi olarak verilmiş.

Bu üçlüye ait yolcuğunun ilk etabı, aile büyüklerinin belirlediği şekilde Harput beldesinde sona ermiş.

Harput beyleri, Urfa da ki ailenin hatırına binaen gelenleri sahiplenip, himayelerine almışlar. Bunun üzerine üç yolcu Harput'a yerleşmiş ve haydar bey burada evlenmiş. Burda yaşarken değişik kültür ve etnik gruplarla tanışmışlar. Ancak bir kaç yıl yaşayabildikleri bu beldeyi muhtemelen 1732 yılında terk etmek zorunda kalmışlar. Yolculuk kuzey doğuya doğru devam etmiş.

Kendilerine yapılan tavsiye doğrultusunda malazgirt civarına gitmişler ve burada, haseni aşiretinin yaşadığı bölgeye yerleşmişler. Malazgirt bölgesinde yaşarken küçük yeğen isa haseni aşiretinden evlenmiş. İsa beyin her iki oğlu da (tayyar-bayram) Malazgirt civarında dünyaya gelmiş. Aile burada kalabalıklaşmış. Malazgirt bölgesinde 20 yıla yakın yaşadıktan sonra aile, bilinmeyen bir nedenle yeniden kuzeye doğru yola düşmüş.

Aile muhtemelen 1747 yılı içinde erzurum diyarına gelmiş. Erzurumda bulunan yönetimin yönlendirmesi ile pasin civarına yerleşmiş. Ailenin bir kısmı tortan köyünde 25 yıla yakın yaşadıktan sonra, meydana gelen gelişmeler üzerine burayı da terk etmek zorunda kalmış.

Tayyar ve bayram beyler; adulhan, babaları isa ve öz olmayan amcaları haydarın ölümü üzerine ve yine muhtemelen ailenin diğer bireyleri ile anlaşamamaları nedeniyle 1781 yılı civarında tortanı terk ederek gırnavuk bölgesine yerleşmişler. Zaman ı. Sultan Abdülhamit dönemini göstermektedir.

Böylelikle ailenin gırlavukta (Urfa) başlayan ve 50 yıldan fazla süren yolculuğu gırnavukta (Kars) sona ermiştir.

Bu tarihlerde Sarıkamış diye bir ilçe olmayıp, Karakurt ise terk edilmiş bir yerleşim yeridir.

   Biliyorsunuz bugünlerde Sarıkamış Harekâtının 93üncü yıldönümü anılmaktadır. Bu harekâtın içinde Karakurt ailesi de bulunmuş ve katkı sağlamıştır. Harekâtın başarısız olması aileyi maddi ve manevi çok zorda bırakmış ve nihayetinde gelişen olaylar zinciri sonrası Hüseyin Zade Halit Bey canından olmuştur.
Osmanlı-Rus 1877 hududu ile Karakurt Rus tarafında, Hasankale ise Osmanlı tarafında kalmıştır. Bilindiği üzere Ailenin ilkleri önce Hasankale'ye gelmişler, bir kısmı orada kalmış bir kısmı ise bugünkü Karakurt topraklarına gelmişlerdir. Anlaşılacağı üzere 1877 (93) harbi sonucu ailenin bir kısmı Osmanlı egemenliğinde kalmış iken diğer bir kısmı ise Rus egemenliğinde kalmıştır. Ailenin İki tarafı bu duruma rağmen olabildiğince irtibatlarını sürdürmüşlerdir.
Osmanlı Devleti 1877 savaşı ile kaybettiği toprakları geri almak amacı ile buralarda yaşayan yerel halk ile teması bir şekilde sağlamıştır. Bu kapsamda Hasankale'de bulunan Osmanlı Komutanlığı, Hasankale'de bulunan akrabalar/tanıdıklar vasıtasıyla bizimkilerle irtibat sağlar. Özellikle Hüseyin Zade Halit Bey (1875-1918) bu işi ileri boyuta taşır. Hüseyin Zade Halit Bey bu tarihlerde Rus ordusunda subaydır.
1914 tarihinde yapılması planlanan Sarıkamış Harekâtı öncesi, aile fertleri Osmanlı lehine Hüseyin Zade Halit Bey tarafından organize edilir. Hüseyin Zade Halil Bey (XELE)(1876-1933) abisinin direktifleri doğrultusunda, bizim bölgeden geçen 3. Orduya bağlı 11. Kolorduya köylerden giyecek ve özellikle yün çorap toplar, yiyecek yönünden destekler. Asıl önemlisi, Aile ve çevre köyler, 11. Kolordunun, en iyi ve kısa yollardan zayiat vermeden, karnı tok ve ayağı sıcak bir şekilde salimen Sarıkamış!a ulaşmasını, milis güç olarak sağlarlar.
Sarıkamış Harekâtının, diğer 9 ve 10. Kolorduların başına gelen felaket nedeniyle başarısız sonuçlanması neticesinde, Aile, korkunç bir Rus baskısı ile karşı karşıya kalır. Yine bilindiği üzere bu olayların sonucunda, Halit Bey takibe alınır. Daha sonra Osmanlı tarafına verdiği istihbarat bilgileri/destek yüzünden Ruslar tarafından tutuklanır ve 1918 yılında casusluktan asılır. Hüseyin Zade Halit Beyin hikâyesini ileriki günlerde daha detaylı anlatacağım.
Selam ve sevgilerimle.

Konuyla ilgili tüm bilgiler forumda Tarihçe kısmında mevcuttur.

Muhsin KARAKURT katkısıyla yazılan akademik tarihçeye ulaşmak için linke tıklayınız...