Yoğunhasan(Karapınar)Kalesi

Kale; Sarıkamış’ın 40 km. güney batısındadır. Karapınar köyünün5 km. batısında bulunan Yoğunhasan kalesi,1730 m. yüksekliktedir.  Yaklaşık 100 m. yükseklikte bir ana kaya üzerine kurulmuştur.  Kaleye Karapınar köyünden sonra stabilize bir yol ile ulaşılır.
Karapınar deresi, kalenin güneyinden batısına doğru devam  etmektedir. Kalenin yaklaşık 4 km. kuzeyinden gecen Erzurum-Kars cevre yolu kaleden iyi bir şekilde görülmektedir.

Ulaşımı, bilinen diğer Urartu kalelerine göre daha kolaydır.  Kalenin bulunduğu ana kayaya ulaşım kolay olmakla birlikte kaleye çıkmak oldukça güçtür. Çünkü kalenin kurulduğu ana kaya kum  tası olduğu için zamanla basamak olarak tıraşlanmış kısımlar erimiştir.  Ancak var olan izlerden kaya basamakları kendini göstermektedir. Kalenin batısında ki arazi  doğusuna göre daha düzdür. Bu nedenle kale, bu yönde kyklobik duvarlarla güçlendirilmiştir.
Kale, eğimli bir araziye kurulduğundan mimari yapılarda buna uygun olarak teraslama yöntemiyle yapılmıştır. Ana kaya üzerinde çeşitli işaretlere rastlanmıştır.

Kalenin güneyinde büyük taslardan kuru duvar tekniği  ile yapılan güney duvarı büyük bölümü ayaktadır.  Büyük taslardan kuru duvar tekniği ile yapılan güneydoğu ve güneybatı duvarları birbirlerini keserek ve kalenin üzerine kurulduğu ana kayaya ile bütünlük sağlayarak mimari yapıyı tamamlamaktadır.
Adı gecen duvarlar ana kaya ile öyle bütünleşmiş ki duvarın bittiği yerde ana kaya ana kayanın bittiği yerde duvar devam etmektedir. Böylece kalenin her tarafı gerek duvarlarla gerekse ana kaya ile kuşatılmıştır. Kalenin hemen batısında bulunan tas ocakları kalenin yapımında kullandığını düşünüyorum. Alttaki duvarlar üsteki duvarlara göre daha düzgün yapılmış.
Tıraşlanan sekiler daha çok ana kaya üzerine yoğunlaşmış yine kayanın üstünde bulunan ve su biriktirmek amacıyla yapılan 60cm.çapında 50 c. derinliğinde sarnıca rastlanmıştır.
Ayrıca kalenin üzerinde birçok kacak kazı yapılmıştır.
Kalenin batısında ana kaya oyularak meydana getirilen kaya mezarı bulunmaktadır. Mezarın içi kacak kazılardan dolayı büyük oranda tahrip olmuştur.  Hemen aynı ebatta bir çok niş bulunmaktadır.1.20x1.20 cm ebadında  ışıklandırılma amaçlı bir açıklık bulunmaktadır. Mezara inmek için yapılan kaya basamakları bulunur.  Kalenin hemen batısında 2km. Uzaklıkta bir gözetleme  kulesinin varlığı saptandı. Yine kalenin 500 m güneyinde bir su göledi (Gola Kamiş) bulunmaktadır. Gölet bu haliyle tipi Urartu su göletlerine benziyor.  Gölet tarım alanlarının sulaması için yapılmışsa da günümüzde sular boşuna akmaktadır.  Yaklaşık 50 m çapında göletin savağı yine kalenin güneyindedir.   Kalede bulunana keramikler bolikram boyalısı Urartu dönemine aittir.


Metehan Karakurt
 23.07.2007